W tym roku Radio Łódź, świętuje swoje 95-urodziny. Celebrując okrągłą rocznicę powstania stacji, firma ESS Audio, polski dystrybutor rozwiązań HARMAN Professional, postanowił zorganizować dwudniowe spotkanie z immersyjnym dźwiękiem przyszłości właśnie w legendarnym Studiu Koncertowym im. Henryka Debicha w Łodzi.
Zorganizowane w dniach 17-18 marca wydarzenie zostało podzielone na dwie części. Pierwszego dnia uczestnicy mogli wziąć udział w immersyjnych koncertach grupy Oradea, zrealizowanych na systemie JBL Professional i z wykorzystaniem platformy FLUX:: SPAT Revolution natomiast drugi dzień, wypełniły warsztaty techniczne, w trakcie których można było zgłębić tajniki tego właśnie kompletnego rozwiązania do produkcji dźwięku immersyjnego.
SPAT Revolution Flux to zaawansowane oprogramowanie wykorzystywane do preprodukcji oraz realizacji projektów immersyjnych. Rozwiązanie znajduje zastosowanie przede wszystkim w branży muzycznej oraz podczas wydarzeń na żywo, takich jak koncerty czy instalacje multimedialne. Program umożliwia precyzyjne rozmieszczanie źródeł dźwięku w przestrzeni trójwymiarowej, kontrolowanie ich ruchu oraz wirtualną zmianę akustyki nagłaśnianej przestrzeni, przy pomocy zaawansowanych algorytmów i kreację różnych środowisk odsłuchowych. Narzędzie SPAT Revolution, jest chętnie wybierane również za sprawą obsługi wielu formatów audio i kompatybilności z różnymi systemami nagłośnienia. Oprogramowanie jest dostępne w kilku wersjach różniących się poziomem zaawansowania oraz zastosowaniem. Wersja Essential jest przeznaczona dla użytkowników pracujących nad mniejszymi projektami lub dopiero rozpoczynających pracę z dźwiękiem przestrzennym, oferując ograniczoną liczbę kanałów oraz mniej rozbudowane funkcje. Z kolei wersja Ultimate to pełna, profesjonalna edycja wykorzystywana w zaawansowanych produkcjach, takich jak koncerty, filmy czy projekty wirtualnej rzeczywistości, umożliwiająca pracę z bardzo dużą liczbą kanałów oraz zaawansowanymi technikami audio 3D.
W trakcie pierwszego dnia spotkania„ Immersja w praktyce: FLUX:: Immersive SPAT Revolution x JBL Professional”, licznie zgromadzona publiczność miała okazję posłuchać immersyjnych koncertów, nietuzinkowej uprawiającej alternatywny folk grupy Oreada, natomiast drugiego dnia, profesjonaliści i pasjonaci technologii audio wzięli udział w warsztatach poprowadzonych przez Jean-Loup Pecquaisa, współtwórcę technologii FLUX::, który w trakcie spotkania przybliżył tajniki projektowania systemów object-based audio.
W trakcie marcowego spotkania, ekipa korzystała z trzech pokoi do rozmieszczania obiektów. Jednocześnie wykonywany był monitoring binauralny, wysyłany do cyfrowego streamu dla słuchaczy radia. W tym miejscu warto wyjaśnić, że podział na pokoje tworzy wirtualną przestrzeń, dla której dobiera się układ głośnikowy, algorytm immersyjny oraz rodzaj pogłosu. Poszczególne pokoje mogą być tożsame, a więc współdzielić ten sam układ lub jego wybrane elementy, przy jednoczesnym zastosowaniu różnych algorytmów. Źródła mogą być przypisywane niezależnie do każdego pokoju lub duplikowane. Cały system najlepiej postrzegać jako otwartą architekturę.
Cały system został wystrojony analizatorem Rational Acoustics Smaart metodą średniej ważonej z siatki punktów pomiarowych. Mierzony był cały tor audio z uwzględnieniem samego silnika Spat Revolution. Pink noise występował jako obiekt w przestrzeni, dzięki czemu można było mierzyć wpływ Spat Revolution na charakterystykę częstotliwościową oraz interakcje czasowe pomiędzy subwooferami a gronami głównymi, a także wyrównać czasowo frontfill. Ponadto, dzięki tej metodzie, poziomowanie surroundów i gron głównych było wyjątkowo łatwe.
Oczywiście ani warsztaty, ani już w szczególności koncerty na żywo, nie mogłyby się odbyć bez odpowiednio przygotowanego systemu nagłośnieniowego. Dla potrzeb marcowego spotkania system frontowy bazował na pięciu gronach, złożonych z czterech modułów JBL VTX A6 każde. Frontfill to pięć pojedynczych modułów JBL VT A6, zainstalowanych na froncie sceny. System surroundowy składał się z dziewięciu głośników VTX F12 – trzech z lewej strony, trzech z prawej i trzech kolejnych z tyłu, za słuchaczami. Za niskie częstotliwości był odpowiedzialny zestaw subwooferów JBL VTX B15G, w konfiguracji end-fired przy jednoczesnym zastosowaniu układu kardioidalnego. Cały system zasilał zestaw jedenastu wzmacniaczy Crown I-Tech 4x3500HD. Silnik immersyjny był uruchomiony na dwóch, pracujących redundantnie komputerach, w konfiguracji serwerowej przygotowanych do obsługi aplikacji FLUX::. Główny komputer był wpięty do systemu przy pomocy karty RME Digiface Dante, natomiast zapasowy komunikował się przy pomocy interfejsu SSL UMD192. Na obu komputerach pracował QLab jako narzędzie do wysyłania komunikatów sieciowych o pozycji i ruchu obiektów, a także do mutowania kanałów i wyzwalania snapshotów (45 snapshotów dla 11 piosenek). Warto tutaj zwrócić uwagę, że QLab ma domyślnie zaimplementowaną bibliotekę do sterowania oprogramowaniem SPAT — w zasadzie cały miks obiektowy został przygotowany na wzór prowadzenia spektaklu w pracy teatralnej. Oba QLaby były sterowane poprzez jeden kontroler MIDI-USB.
Matryca zapewniająca redundancję to BSS BLU-800 w duecie z BLU-DA. Do niej schodziły się sygnały z obu komputerów i w każdym momencie można było podmienić komputer główny na backupowy poprzez przełącznik oparty o komunikację GPIO. Konsoleta, która przyjmowała i oddawała zmiksowane kanały, a także podawała sygnały z platformy SPAT do wzmacniaczy, to Allen&Heath dLive S5000 z rackiem DM64. Dla potrzeb sieciowej transmisji ekipa korzystała z czterech przełączników sieciowych z Dante – Netgear z serii M4250. Łącznie w sieci Dante pracowało 206 kanałów. Do realizacji odsłuchu dousznego wykorzystano siedem kanałów, szerokopasmowego, dwukierunkowego cyfrowego systemu bezprzewodowego Sennheiser Spectera. Na stanowisku monitorowym natomiast pracowała konsoleta Allen&Heath SQ6 z dwoma stageboxami DX168.
Wydarzenie: Immersja w praktyce: FLUX:: Immersive SPAT Revolution x JBL Professional, było dla wszystkich licznie zgromadzonych uczestników znakomitą okazją do zapoznania się z możliwościami i wskazówkami dotyczącymi miksowania obiektowego i dźwięku immersyjnego. Dwudniowy, zróżnicowany program spotkania, łączący koncerty i warsztaty, zapewnił szerokie spojrzenie na wszystkie te zagadnienia, a co najważniejsze – w praktycznym wymiarze.
Na zakończenie warto dodać, że firma ESS Audio ma na stałe zainstalowany system immersyjny w swojej siedzibie. Osoby zainteresowane mogą odwiedzić to miejsce, osobiście doświadczyć efektu jego działania oraz porozmawiać o wszystkich opisywanych rozwiązaniach. To właśnie tam odbyła się czterodniowa preprodukcja z wykorzystaniem materiału zarejestrowanego w studiu, a następnie pozycje obiektów zostały przeskalowane za pomocą wewnętrznej funkcji silnika Spat Revolution do układu głośnikowego zainstalowanego w Radiu Łódź.
